{"id":757,"date":"2024-08-18T13:34:35","date_gmt":"2024-08-18T13:34:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mustafakemalpasailkadim.com\/?p=757"},"modified":"2024-08-18T13:34:35","modified_gmt":"2024-08-18T13:34:35","slug":"orhan-saribal-tarimsal-uretim-azaliyor-ithalat-artiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.xn--kprmedya-n4a6d.com\/index.php\/2024\/08\/18\/orhan-saribal-tarimsal-uretim-azaliyor-ithalat-artiyor\/","title":{"rendered":"Orhan SARIBAL: Tar\u0131msal \u00fcretim azal\u0131yor, ithalat art\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>AKP 22 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131nda uygulad\u0131\u011f\u0131 politikalarla \u00fcretim yerine ithalat\u0131 te\u015fvik etmi\u015f ve \u00fclkemizi tar\u0131m d\u0131\u015f ticaretinde net ithalat\u00e7\u0131 haline getirmi\u015ftir. \u0130thalata ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k sadece tar\u0131msal ham maddelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Tohum, kimyasal g\u00fcbreler, tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131 ve mazot gibi tar\u0131m girdilerinde de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k s\u00f6z konusudur.<\/p>\n<p>Tar\u0131msal girdi piyasalar\u0131nda etkili olan K\u0130T\u2019lerin \u00f6zelle\u015ftirilmesinin ard\u0131ndan piyasa tamamen \u015firketlerin kontrol\u00fcne girmi\u015f, b\u00f6ylelikle kamunun fiyatlar\u0131 d\u00fczenleyici rol\u00fc sona ermi\u015ftir. Girdi fiyatlar\u0131n\u0131 tekel konumundaki \u015firketler ve d\u00f6viz kurundaki de\u011fi\u015fmeler belirlemekte, dolay\u0131s\u0131yla \u00fcretim maliyetleri giderek artmaktad\u0131r. Bu nedenle tar\u0131msal \u00fcretimin en \u00f6nemli sorununu fahi\u015f girdi maliyetleri olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>AKP iktidar\u0131 ba\u015f\u0131ndan beri IMF\/DB politikalar\u0131\u00a0 sadakatle s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. \u00dcretici piyasaya ve uluslararas\u0131 \u015firketlerin insaf\u0131na terkedildi, \u00fclke tar\u0131m\u0131 tamamen d\u0131\u015far\u0131ya ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirildi, \u00e7ift\u00e7iler desteksiz b\u0131rak\u0131ld\u0131. Hububat ve baz\u0131 baklagiller haricindeki \u00fcr\u00fcnlerde al\u0131m fiyatlar\u0131 \u015firketler taraf\u0131ndan belirleniyor. \u00d6zellikle f\u0131nd\u0131k ve t\u00fct\u00fcn piyasalar\u0131na yabanc\u0131 tekeller hakimdir. Bu nedenle \u00fcr\u00fcn al\u0131m fiyatlar\u0131 maliyetlerin alt\u0131nda veya \u00f6nceki y\u0131lki seviyesinin alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Tar\u0131m Kanunu\u2019na g\u00f6re \u00e7ift\u00e7ilere verilecek nakdi desteklerin Gayrisafi Yurt \u0130\u00e7i Has\u0131la (GSYH) i\u00e7indeki pay\u0131n\u0131 y\u00fczde 1 (binde 10) ile s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131\u015f ancak bu rakam 2024 y\u0131l\u0131 itibariyle binde 2\u2019lere geriletilmi\u015ftir. 2024 y\u0131l\u0131nda 91,5 milyar TL olarak ayr\u0131lan tar\u0131msal destek b\u00fct\u00e7esinin asl\u0131nda 412 milyar TL olmas\u0131 gerekmektedir. Yani verilen destek miktar\u0131 kanunda belirtilen asgari oran\u0131n dahi \u00e7ok alt\u0131ndad\u0131r. \u00c7ift\u00e7inin tarlaya tohumu ekmesinden \u00f6nce a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gereken destekler, hasat sona erdikten sonra belirlenmekte, \u00fcstelik bir sonraki y\u0131l \u00f6denmektedir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-758\" src=\"https:\/\/www.mustafakemalpasailkadim.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1-7.jpg\" alt=\"\" width=\"646\" height=\"344\" \/><\/p>\n<p>2024 y\u0131l\u0131nda tar\u0131ma verilecek destek 91,6 milyar TL iken i\u00e7 ve d\u0131\u015f bor\u00e7 faizlerine 1,3 trilyon TL \u00f6denecektir. Tar\u0131ma yap\u0131lan deste\u011fin yakla\u015f\u0131k 14 kat\u0131 rantiyeye faiz olarak \u00f6denmektedir. Desteklerin yetersiz kalmas\u0131 \u00e7ift\u00e7ilerin bankalara olan bor\u00e7lar\u0131n\u0131 art\u0131rmaktad\u0131r. 2023 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131nda \u00e7ift\u00e7ilerin kulland\u0131\u011f\u0131 banka kredileri 464 milyar TL iken, 2024 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131nda y\u00fczde 51 oran\u0131nda artarak 700 milyar liraya y\u00fckselmi\u015ftir.\u00a0 Bu miktar 2024 y\u0131l\u0131nda \u00f6denecek olan tar\u0131msal desteklerin yakla\u015f\u0131k 8 kat\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>AKP 22 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131nda 600 bin \u00e7ift\u00e7inin ve 26 milyon dekar\u0131 a\u015fk\u0131n tar\u0131m topra\u011f\u0131n\u0131n \u00fcretim d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131n\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r! Tar\u0131m arazileri c\u00f6mert\u00e7e ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. Sadece 2005-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda toplam 7 milyon dekar tar\u0131m arazisinin tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131na izin verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Zaten ot verimi d\u00fc\u015f\u00fck olan mera alanlar\u0131, rant ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lmalar\u0131 nedeniyle iyice yetersiz hale gelmektedir. Uygulanan hayvanc\u0131l\u0131k politikas\u0131n\u0131n end\u00fcstriyel yeme dayal\u0131 olmas\u0131 nedeniyle yem \u00fcretiminde ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k oran\u0131 y\u00fczde 50\u2019yi a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6viz kurundaki art\u0131\u015flarla birlikte yem fiyatlar\u0131 t\u0131rmanmakta ve hayvanc\u0131l\u0131\u011fa darbe vurmaktad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak; verilen desteklerin d\u00fc\u015f\u00fck ve \u00fcretim (\u00f6zellikle girdi) maliyetlerinin y\u00fcksek olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k;\u00a0 \u00e7ift\u00e7ilerin \u00fcr\u00fcnlerini de\u011ferinde satamamas\u0131 nedeniyle \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck aile i\u015fletmeleri giderek yoksulla\u015fmakta ve tar\u0131mdan kopmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>AKP\u2019nin 22 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131nda uygulanan emek d\u00fc\u015fman\u0131 politikalarla, \u00fcretmek ithal etmekten daha pahal\u0131 hale getirilmi\u015f, stratejik \u00fcr\u00fcnlerde \u00fcretim ya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f veya \u00f6nceki y\u0131lki seviyesinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. N\u00fcfus artmakta, ancak buna paralel olarak \u00fcretim artmamaktad\u0131r. T\u00fcrkiye tar\u0131mda ithalata mahkum hale getirilmi\u015ftir. AKP\u2019nin \u201cHububat, baklagiller ve ya\u011fl\u0131 tohumlar \u00f6ncelikli olacak \u015fekilde yurt i\u00e7i yeterlilik oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 100\u2019\u00fcn \u00fczerinde tutulaca\u011f\u0131\u201d konusundaki vaatleri bir s\u00f6ylemden ibarettir.<\/p>\n<p>Bu ko\u015fullarda tar\u0131m\u0131n ithalat\u00e7\u0131 bir yap\u0131ya evrilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonu\u00e7tur. Nitekim T\u00dc\u0130K taraf\u0131ndan 31 Temmuz 2024 tarihinde yay\u0131mlanan bu y\u0131l\u0131n ilk 6 ay\u0131na (Ocak-Haziran 2024) ait D\u0131\u015f Ticaret \u0130statistikleri bu yap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6nemde toplam hububat ithalat\u0131 6,4 milyon ton (bedeli 1,6 milyar $), bakliyat ithalat\u0131 371 bin ton (bedeli 238 milyon $), ya\u011fl\u0131 tohumlar ithalat\u0131 2,3 milyon ton (bedeli 1,1 milyar $), bitkisel ya\u011flar ithalat\u0131 1 milyon ton (bedeli 977 milyon $), k\u00fcspe ithalat\u0131 ise 1,4 milyon ton (bedeli 453 milyon $) olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Hububat, bakliyat ve ya\u011fl\u0131 tohumlar ve t\u00fcrevleri ithalat\u0131na toplam 4,4 milyar $ \u00f6denmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Uygulanan yanl\u0131\u015f politikalar ile hayvanc\u0131l\u0131kta da \u00fcretim yerine ithalat te\u015fvik edilmi\u015ftir. 2024\u2019\u00fcn ilk yar\u0131s\u0131nda 42 bin ton k\u0131rm\u0131z\u0131 et ithal edilerek 264 milyon $ \u00f6denmi\u015ftir. \u0130thal edilen 197.396 ba\u015f s\u0131\u011f\u0131r ve 10.965 ba\u015f koyun ve ke\u00e7i kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6denen 362 milyon $ ile birlikte hayvansal ithalat 626 milyon dolara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Oysa son y\u0131llarda ya\u015fanan pandemi, ekonomik kriz ve sava\u015flar, stratejik \u00fcr\u00fcnlerde kendine yeterlili\u011fin \u00f6nemini bir kez daha g\u00f6stermi\u015ftir. Bu nedenle ithalata dayal\u0131 tar\u0131m politikalar\u0131ndan vaz ge\u00e7ilmeli; \u00fcretimin ve \u00e7it\u00e7i refah\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-758\" src=\"https:\/\/www.mustafakemalpasailkadim.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1-7.jpg\" alt=\"\" width=\"646\" height=\"344\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AKP 22 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131nda uygulad\u0131\u011f\u0131 politikalarla \u00fcretim yerine ithalat\u0131 te\u015fvik etmi\u015f ve \u00fclkemizi tar\u0131m d\u0131\u015f ticaretinde net ithalat\u00e7\u0131 haline getirmi\u015ftir. \u0130thalata ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k sadece tar\u0131msal ham&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":758,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[6,11,12],"tags":[],"class_list":["post-757","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-kultur-sanat","category-magazin","post_format-post-format-gallery"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pgAB3S-cd","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.xn--kprmedya-n4a6d.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.xn--kprmedya-n4a6d.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.xn--kprmedya-n4a6d.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--kprmedya-n4a6d.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--kprmedya-n4a6d.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=757"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.xn--kprmedya-n4a6d.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/757\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--kprmedya-n4a6d.com\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.xn--kprmedya-n4a6d.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--kprmedya-n4a6d.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--kprmedya-n4a6d.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}